FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİBİYOLOJİK BİLİMLER BÖLÜMÜ: BİYOLOJİ/MOLEKÜLER BİYOLOJİ ve GENETİK


Araştırma

Biyoloji Bölümünde Sürdürülen Araştırmalar


Günümüzün birçok alanda uzmanlaşma gerektiren problemlerinin çözümünde ODTÜ Biyolojik Bilimler Bölümü oldukça geniş bir yelpazede, farklı alanlarda çalışan öğretim üyeleri ile faaliyet göstermektedir.


Biyolojik Bilimler Bölümünde sürdürülen araştırmalar moleküler biyoloji ve genetik, biyomalzeme ve doku mühendisliği, biyokimya, nanoteknoloji, mikrobiyoloji, immünoloji ve aşı geliştirilmesi, moleküler biyofizik, ekolojik genetik, evrimsel biyoloji, koruma biyolojisi, matematiksel ve teorik biyoloji gibi ana başlıklar altında özetlenebilir. Bu ana başlıklar altında gerek ulusal, gerekse uluslar arası fonlar tarafından desteklenen projeler kapsamında yürütülen ortak çalışmalar ülkemizin bu alanlardaki araştırma ve üretim potansiyelini büyük ölçüde arttırmaktadır.


Biyoloji Bölümü Araştırma Laboratuvarları:



Arkea Moleküler Biyolojisi


Araştırmalarımız özellikle proteinlerin termal stabilitesinin temelini oluşturan moleküler mekanizmalar; moleküler makinelerin  (örn; proteazom ve moleküler şaperoninler, küçük ısı-şok proteinleri) işlevsel, yapısal ve düzenleyici analizleri; rasyonel tasarım yolu ile ve moleküler şaperonlar kullanılarak tıpta potansiyel kullanımı olan enzimlerin aktivitesini ve stabilitesini geliştirme; termoasidofil arkeada (Thermoplasma volcanium model organizma olarak kullanılarak) stres tepkisinin moleküler temeli üzerinde yoğunlaşmıştır.


İletişim: Dr. Semra Kocabıyık



Biyomalzemeler


Çalışmalar insanlara uygulanabilecek biyomalzemelerin hazırlanması ve tasarımını içerir. Bunlar biyolojik olarak bozunabilen ve dayanıklı implantlar, ilaç taşıyıcı sistemleri ve özellikle son yıllarda, doku mühendisliği ve rejeneratif tıp ürünleridir. Nano ve mikro boyuttaki parçacıklar, büyüme hormonları, antikanser ve diğer biyoaktif ajanların taşınmasında kullanılmak için geliştirilmektedir. Lipozomlar da bu nano/mikropartikül grubunun bir parçasıdır ve son zamanlarda çeşitli etkenlerle zarar görmüş derinin tedavisinde kullanılan ajanların taşınması için ve ışığa duyarlı salım sistemleri olarak tasarlanmıştır. “Doku mühendisliği” yaklaşımıyla implantların oluşturulması, hayvan ve insan hücrelerinin kullanımını içerir ve araştırma grubunda üretilmesi üzerine araştırmalar yapılan dokular arasında kemik, kıkırdak, menisküs, küçük çaplı kan damarları, ağız mukozası ve çevresel sinir hücrelerini yönlendirici sistemler (nerve guide) bulunmaktadır. Hızlı prototipleme, elektroeğirme ve mikroCT gibi yeni teknikler, bu yapıların oluşturulmasında ve karakterizasyonunda kullanılmaktadır.


İletişim: Dr. Vasıf Hasırcı


http://www.biomat.metu.edu.tr

http://www.biomaten.metu.edu.tr



Bitki Biyoteknolojisi


Kültür bitkilerinin Agrobacterium, parçacık bombardımanı ve elektroporasyon teknikleriyle genetik manipülasyonu. Hedef bitki türleri tütün, baklagiller ve tahıllardır.


İletişim: Dr. Meral Yücel and Dr. Hüseyin Avni Öktem


http://plantbiotech.metu.edu.tr/



Bitki Genetiği


Orman Ağaçları  ve kültür bitkilerinin moleküler genetiği, bitki gen kaynaklarının korunması, orman ağaçlarının popülasyon genetiği, orman ağaçlarının (özellikle kavak ve söğüt) moleküler ıslahı, orman ağaçlarında organogenez ve somatik embriyogenez, moleküler filogenetik-türleşme ve bitkilerde antik (ancient) DNA konuları tam donanımlı DNA ve Bitki doku kültürü laboratuvarlarında çalışılmaktadır.


İletişim: Dr. Zeki Kaya and Dr. Sertaç Önde



Bitki Sistematiği Laboratuvarı


Bu laboratuvarda bitki taksonomi ve sistematiği, morfoloji ve anatomi, ekoloji ve koruma biyolojisi alanlarında araştırmalar sürdürülmektedir. Şu anki çalışmalar aşağıdaki konulardadır: Türkiye’de Triticea (Gramineae) oymağının sistematiği, Türkiye’de Plumbaginaceae’nın taksonomik revizyonu, Türkiye’de Salvia (Labiatae) revizyonu ve GIS kullanılarak ekosistem modellemesi.

 

İletişim: Dr. Musa Doğan



Biyokimya


Bu alanda sürdürülen araştırmalar tıbbi ve endüstriyel öneme sahip enzimlerin saflaştırılması, enzim kinetiği, enzim yapısı ve fonksiyonu, konjügasyon enzimlerinin özellikleri, zar proteinleri; protein-protein, hormon-reseptör ve ilaç-DNA etkileşimleri üzerinde yoğunlaşmıştır.


Zenobiyotik metabolizma enzimlerinin regülasyon mekanizmalarının biyokimyasal ve genetik temelini aydınlatmaya yönelik çalışmalar: CYPler, GSTler, FMO ve NATlar ve antioksidant enzim sistemleri, oksidatif stres, ilaç metabolizması, moleküler farmakoloji, tıbbi bitki-ilaç etkileşimleri, enzimlerin genetik polimorfizmi ve çeşitli hastalıklarla bağlantıları en yeni tekniklerle çalışılmaktadır.


İletişim: Dr. Orhan Adalı ve Dr. Tülin Güray



Ekolojik Genetik


Dr. Kence’nin laboratuvarındaki asıl çalışma alanı doğal popülasyonlar içerisinde ve arasındaki genetik ve morfolojik varyasyonun belirlenmesi ve sorumlu etmenler için ekolojik ve evrimsel açıklamalarda bulunmaktır. Bu alanda, araştırmalarımızın merkezinde genel olarak Türkiye’de bulunan bal arısı (Apis mellifera L.) ırkları yer almaktadır. Çalışmalarımızda çeşitli moleküler teknikler (allozimler, RAPDlar, Inter SSRlar, SNPler ve mikrosatelitler) ve geometrik morfometri kullanmakta ve bal arıları üzerinde yaygın kullanılan bahçe testlerini de içeren arazi deneyleri yapılmaktadır. Şu an hijyenik davranışlar için Muğla bal arılarını üretmeye çalışmaktayız. Bu alandaki ikinci araştırma teması özellikle ışın yüzgeçli balıklar (Pseudophoxinus spp.) üzerinedir.


İletişim: Dr. Aykut Kence



Evrim Biyolojisi


Evrim biyolojisinin çeşitli araştırma alanları üzerinde çalışan birçok laboratuvar vardır.



Evrim Genetiği


Genel olarak varyasyon, seçilim, adaptasyon stres tepkilerinin genetik ve evrimini araştırmaktayız. Özellikle, haşere ve patojenlere direnç mekanizmalarının Musca domestica L. ve Apis mellifera L. böcek model organizmalarında gen-çevre etkileşimleri molekül, birey ve popülasyon düzeylerinde test edilmektedir. Varyasyon ve bu omurgasızların hayatta kalmalarına etkisinin belirlenmesi için enzimler, mtDNA, mikrosatelitler ve son dönemde SNPler kullanılmaktadır. Varyasyon ve koruma öğelerinin belirlenmesi için ceylan gibi omurgalı hayvanlara bu genetik araçlar uygulanmaktadır.


İletişim: Dr. Meral Kence



Farmasötik Biyoteknoloji Laboratuvarı


Maya genetiği ve moleküler biyolojisi ile memeli hücre kültürü teknolojisini birleştiren Farmasötik Biyoteknoloji laboratuvarının hedefleri şunlardır: insan terapötik proteinlerini kodlayan genlerin klonlanması. Devamlı gen ifadesi için stabil memeli ve maya hücre çizgilerinin oluşturulması. Biyoreaktör ve fermentörlerde hücrelerde üretilen insan terapötik proteinlerin üretiminin artırılması ve saflaştırılması. Avrupa Farmakope düzenlemelerine göre rekombinant DNA teknolojisiyle elde edilen insan tıbbi ürünlerinin kalite kontrolü. Doğal antitümor ajanlarının bulunması ve geliştirilmesi. Memeli hücrelerinde çok az ya da hiç toksik etki oluşturmayan ve direnç oluşturma eğilimi düşük yeni antifungal proteinlerin izolasyonu ve karakterizasyonu.


İletişim: Dr. Fatih İzgü



İmmünoloji


İmmünoloji laboratuvarındaki araştırmalar, doğal bağışıklık sistemini etkinleştiren patojen kökenli korunmuş moleküler örüntüleri tanıyan toll benzeri reseptörlerin (TLR) ligandları ve bunların terapötik uygulamalarına yoğunlaşmıştır. Özellikle TLR ligandları ve küçük molekül yapıdaki bağışıklık sistemi modülatörlerinin aktivitesini arttırmak ve taşınmalarını geliştirmek için farklı stratejiler araştırılmaktadır. 


İletişim: Dr. Mayda Gürsel



Kanser Biyolojisi


Dr. Gündüz’ün laboratuvarında, gen susturulması veya nano taşıyıcılarla kanser ilaçlarının hedeflenmesi yoluyla, kemoterapi ajanlarına karşı oluşan ilaç direncinin moleküler mekanizmaları, bu direncin kimyasal ajanlarla tersinirliği çalışılmaktadır.


İletişim: Dr. Ufuk Gündüz


Dr. Erson’un labında, normal hücrelerin kanser hücrelerine dönüşümüne neden olan mekanizmaların belirlenmesi başlıca ilgi alanıdır. Genomik instabilite meme kanserinin yaygın karakteristik özelliğidir ve böyle kromozom instabilite bölgelerinde microRNA genleri de dâhil olmak üzere kodlayan ve kodlamayan genlerin kopya sayısı değişimleri görülür. Bu nedenle, laboratuvarımızdaki araştırma bu spesifik onkogen ve tümör baskılayıcı adayların meme kanseri patogenezine nasıl katkıda bulunduğunu ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.


İletişim: Dr. A. Elif Erson-Bensan


http://www.metu.edu.tr/~erson/


Kanser, çok adımlı bir süreçtir ve genetik mutasyonlar ve DNA hasarına ek olarak inflamatuvar çevre de sıklıkla ilerlemesine neden olur. Dr. Banerjee Lab’ının odağı kolorektal kanserin gelişimine neden olan inflamatuvar yolaklardır. Araştırmalarımız araşidonik asit yolağının biyoaktif lipidleri ve enzimleri ve inflamatuvar transkripsiyon faktörü, nükleer faktör kappa B ve hedef proteinlerinin etkileşimine yoğunlaşmıştır. Son yayımlarımız ve açık pozisyonlar için lütfen web sayfamızı ziyaret edin.


İletişim: Dr. Sreeparna Banerjee


http://www.metu.edu.tr/~banerjee/



Koruma Biyolojisi


Biyoçeşitlilik ve Koruma Laboratuvarı, populasyon ekolojisinden filogenetik ve uzamsal biyolojiye kadar genişleyen bir alanda, güçlü bir doğa koruma perspektifiyle araştırmalar yürütmektedir. Odaklandığımız türler genelde ya tehlike altında, ya insanlarla çatışma içinde ya da ekonomik önemleri sebebiyle yoğun şekilde yönetilen türlerdir. Laboratuvar girişimsiz DNA, CBS ve Uzaktan Algılama olanakları ve arazi ekipmanları ile donanmıştır.


İletişim: Dr. Can Bilgin


http://www.metu.edu.tr/~cbilgin/


Dr. Togan’ın labındaki araştırmalar (i) genetik çeşitlilik, kullanım ve tehlike altında olma durumu gözetilerek yerel hayvanların korunması için öncelik belirleme metotları ve (ii) düşünülen koruma çabalarının etkinliğini azami seviyeye çıkarmak için yerel hayvan sürülerinin izlenmesini içermektedir.


İletişim: Dr. İnci Togan


Dr. Kence’nin laboratuvarındaki araştırmalar Türkiye’deki birçok tehlike altındaki ve nesli tükenmekte olan vahşi memeli türlerinin korunması üzerinedir. Bu alandaki çalışmaların bazıları; (i) popülasyonlar içinde ve arasındaki genetik varyasyonun değerlendirilmesi, (ii) yeniden aşılama ve tehlike altındaki türlerin korunaklı alanlarda yetiştirilmesi yollarıyla genetik varyasyonun kontrolü, (iii) doğal ve kontrol altındaki türlerin genetik yapısının belirlenmesi ve (iv) moleküler işaretler (çoğunlukla mtDNA genleri ve satelit diziler) kullanılarak filogenetik analizdir.


İletişim: Dr. Aykut Kence



Matematiksel ve Teorik Biyoloji


Matematik modelleri ve bilgisayar simülasyonları, ekoloji ve evrim biyolojisi arayüzünde cevaplanamamış soruları çözümlemek için kullanılmaktadır.


İletişim: Dr. Ayşegül Birand


http://www.metu.edu.tr/~birand/labpage/Labs_Home.html



Mikrobiyal Ekoloji


Mikrop Ekolojisi laboratuarında sucul doğal ortamlardan elde edilen bakteri popülasyonlarının antibiyotik, ağırmetal ve geçiş elementi varlığında kullandıkları stratejileri bulma ve çıktıları ölçme ile ilgili araştırma problemleri üzerinde yoğunlaşıyoruz. Problemlere bakteri fizyolojisi, genetiği ve epigenetiği açısından yaklaşıyoruz. Laboratuvarımızda bakterilerin çevresel koşulları nesiller boyu hafızaya alma ve tutma özellikleri üzerinde çalışmalar paralel olarak devam etmektedir. Diğer yoğunlaşma alanımızda enfeksiyon ve özelliklede hastane enfeksiyonlarına neden olan tür ve suşlarının antibiyotik direnci mekanizmalarının ne olduğunu bulmaya yönelik problemleri çözmek ve çabuk tanı teknikleri geliştirmektir.


İletişim: Dr. Ayşegül Gözen



Moleküler Endokrinoloji


Hormon hedef dokularının fizyolojik dinamik düzenlemesi endokrin mesajcıları olan hormonlar tarafından gerçekleştirilir. Hormonlar; hücre çoğalmasını, farklılaşmasını ve ölümünü etkileyen yakın ve ırak sinyal yolaklarını düzenleyerek hedef dokuların işlevsel yanıtlar oluşturmasını sağlar.  Moleküler endokrinoloji laboratuvarları; moleküler, hücresel, biyokimyasal ve tümör biyolojisi gibi birçok disiplinlerin kullandığı metodlardan yararlanarak hedef dokuların fizyoloji ve patofizyolojisini daha iyi anlamayı ve açıklamayı hedefler.


Moleküler Nöroendokrinoloji Laboratuvarındaki araştırmalar, hormon ve nörohormon/peptitlerin hücre içi hedeflenmesi, sinaptik aktarım, nörodejenerasyon, diyabet ve obezite ile ilişkili hastalıkların anlaşılmasında nörohormonların hücre içi trafiği ve işlenmesinin inceleyerek hücresel mekanizmaların ortaya çıkarılmasını hedeflemektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar; bu hastalıklarda nöroendokrin mekanizmalarda değişiklikler olduğunu göstermektedir.  Nöroendokrinoloji araştırma grubu hücre hatları, birincil hücre kültürleri, hayvan modelleri ve insanlardan alınan örnekler kullanarak deneysel çalışmalarını yürütmektedir. Laboratuvarda kullanılan teknikler arasında immünositokimya, ELISA, Western blot, HPLC, RT-PZR, temel moleküler biyoloji ve immünohistokimya bulunmaktadır. 


İletişim: Dr. Tülin Yanık


Nükleer Hormon Reseptörleri laboratuvarındaki araştırmalar nükleer hormon reseptörlerinin yapı-işlev ilşkileri, hücre içi sinyal yolakları, gen ifade mekanizmalarını incelemektedir. Çalışmalar, özellikle, hedef dokularda oluşan kanserlerin tanısı, tedavisi yada önlenmesi için nükleer reseptörlere dayalı yeni yöntemlerin geliştirilmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır.


İletişim: Dr. Mesut Muyan



Moleküler Mikrobiyoloji, Genetik ve Proteomik


“Hücre yoğunluğu sinyali” global düzenlenmesinde dipeptit antibiyotik biyosentezinin rolünün daha ileri aydınlatılması için Bacillus subtilis proteom analizleri, Phanerochaete chrysosporium’da ağır metal stres yanıtının proteom dinamikleri, Bordetella pertussis proteomik ve immünoproteomiği, pastörelloza karşı DNA aşıları ve rekombinant protein aşı alt birimlerinin geliştirilmesi, Streptomyces clavuligerus’ta klavulanik asit ve sefamisin C biyosentezinin arttırılması için metabolik yolakların manipülasyonu ve sefamisin C biyosentezi gen kümesinin transkripsiyonel regülasyonunun analizi grubumuzun son yıllardaki başlıca araştırma konularını oluşturmaktadır.


İletişim: Dr. Gülay Özcengiz


http://molmicrobio.metu.edu.tr



Moleküler ve Hücresel Biyofizik


Dr. Severcan’ın laboratuvarındaki çalışmalar biyolojik zarlarda lipid-lipid, protein-lipid ve ilaç-lipid etkileşimlerini; proteinlerin yapı-işlev ve stabilitesini; hastalıkların (kanser, diyabet, obezite ve nörolojik hastalıklar) moleküler temeli; ilaçlar ve kimyasal ajanların terapötik ve korumadaki rolleri; titreşim spektroskopisi ve mikroskopla görüntüleme ile tıbbi tarama ve teşhis; ekotoksikoloji, mikrobiyoloji ve gıda gibi biyolojinin çeşitli branşlarında titreşim spektroskopisi, elektron spin rezonans ve flüoresan spektroskopisi ve kalorimetri gibi biyofizik tekniklerinin uygulanmasını içermektedir. Bu çalışmalar, hayvan/insan doku ve zarları, vücut sıvıları ve hücreler üzerinde uygulanmaktadır.


İletişim: Dr. Feride Severcan


http://www.biophysics.metu.edu.tr


Dr. Son’un laboratuvarındaki araştırmalar biyolojik numunelere uygulanabilecek Fluoresan mikroskop, FRET çalışmaları ve Bimoleküler flüoresan tamamlama (BiFC) tekniklerini içermektedir. Hücre zarındaki proteinlerin birbirleri ve diğer moleküllerle olan etkileşimleri biyokimyasal teknikler kullanılarak araştırılmaktadır. Özellikler G-Protein’e kenetli reseptörler (GPCR) ve iyon kanallarının biyolojik sistemlerdeki rolleri moleküler yöntemler kullanılarak çalışılmaktadır.


İletişim: Dr. Çağdaş D. Son


http://www.metu.edu.tr/~cson



Nanobiyoteknoloji R&D Laboratuvarı


Laboratuvarımız aşağıdaki alanlarda temel ve uygulamalı araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedir:


Biyojik Algılama teknolojileri: Moleküler tanı ve hastalık tedavisinde nanobiyoteknolojik uygulamalar. Altın nano parçacıkları, DNA çipleri (Biyoçip), çip uygulamaları, dizi platformları, aptamer teknolojileri ve nükleik aside dayalı teşhis teknolojileri araştırma alanlarımız arasındadır. 


Yenilebilir enerji: Yenilenebilir biyoenerji (Algal sistemller), boya duyarlı güneş panelleri konusunda Ar-Ge faaliyetleri bulunmaktadır.


İletişim: Dr Hüseyin Avni Öktem



Nörobiyoloji


Nörobiyoloji Laboratuvarı beyin ve davranış üzerindeki çalışmalara farklı disiplinlerden (davranış, morfolojik, farmakolojik ve moleküler) yaklaşımlar uygulamaktadır. Esas araştırma alanları şunlardır: Deneysel Beyin Araştırması, Psikofarmakoloji ve Davranış Nörobilimi. Araştırma konuları rastgele bir hayvan popülasyonunda eylemsel hafıza benzeri hafızada bireysel varyasyonun moleküler temeli; doğum sonrası gelişim ve yaşlanmada öğrenme ve hafızanın morfolojik ve biyokimyasal bağlantılarının yanı sıra öğrenme yetenek ve stratejilerinde varyasyon; alkol teratogenitesi ve yetişkenlerde alkol alımı ve alkolden uzaklaşmanın etkileri ve son zamanlarda Parkinson hastalığı gibi nörolojik hastalıkların hayvan modellerinin doğrulanması çalışmalarını içermektedir. Kullanılan teknikler arasında bilgisayarlı video takip sistemiyle (Etho-Vision 3.1, Noldus Teknoloji) çeşitli davranış görevleri, korteks altı lezyonlar ve intraserebral ilaç aşılamaları için Stereotaxic aparatı (Stoelting Co), beyin dokusunun stereolojik/morfometrik çalışmalarına izin veren MicroBrightField Stereo-Investigator yazılımı ve dijital DM4000 kameralı Leica DM4000 mikroskop bulunmaktadır. Laboratuvarın GATA, Tıbbi Farmakoloji ve Embriyoloji ve Histoloji Bölümleri ile uzun süreli ve School of Medicine, Center for Neuroscience, UC Davis, USA ile deniz aşırı işbirliği vardır.


İletişim: Dr. Ewa Doğru



Popülasyon Genetiği


Dr. Togan’ın popülasyon genetiği laboratuvarında, Anadolu halklarının birbirlerine katkı dereceleri, Anadolu bekçi köpeklerinin evrimsel tarihçesi ve Türk yerli koyun soyları moleküler genetik ve biyoenformatik araçlar kullanılarak çalışılmaktadır. Yakın zamanda elde edilen antik DNA (ancient DNA) laboratuvarıyla, insan/yerli hayvan göçlerinin zamanı ve doğrultusu daha doğru şekilde tahmin edilebilmektedir. Diğer ilgi alanları ise balıkların (alabalık, kılıç balığı) evrimsel tarihçesi ve Avrupa hamsilerinin türleşmesidir.


İletişim: Dr. İnci Togan



Su Ekolojisi ve Göl Bilimi


Akuatik Ekoloji veya Limnology laboratuvarında araştırmalar hidroloji, besin tuzlarının yoğunluğunun ve iklim değişiminin sığ göllerin ekolojik yapısı ve dinamiklerine olan etkilerine odaklanmıştır. Uzun dönemli ekolojik biyolojik izleme, çoklu belirteçler kullanarak yapılan paleoekolojik (Cladocera ve diatom alt fossilleri, bitki makrofosilleri ve pigmentler) yöntemlerle zamansal çözünürlüğü yüksek veri ve bilgi ile aynı zamanda, zaman yerine mekan yaklaşımıyla anlık fotoğraf çekme yöntemi yaklaşımı ile araştırlan göllerde de mekansal çözünürlük artırılarak çok sayıda etkinin (multiple stressors) ülkemiz sığ göllerinin ekolojik dinamiklerine olan etkileri araştırılmaktayız. Havza ve göl ölçekli araştırmalarımızda modelleme ile arazi kullanımın su kalitesi ve ekolojik dinamiklere olan etkileri araştırılmaktadır. Göllerde yürüttüğümüz  mezozkozm ve laboratuvarda yürütütülen küçük ölçekli deneylerle hipotez sınamaları ile sığ ğöl ekosistem dinamikleriyle ilgili bilgi ve anlayışımız artmaktadır. Biyomanipülasyon ile restorasyon yöntemi labortuvarımızda doğrudan araştırma alanıdır. Eymir Göl’nde yürütülen biyomanipülasyon ile Akdeniz iklim kuşağındaki göllerin restorasyonunda biyomanipülasyonun rolü araştırılmaktadır. Limnology laboratuvarı güncel limnolojik ve paleolimnolojik araştırmalar, mesokozm ve laboratuvar deneyleri yapabilecek her türlü imkana sahiptir. Limnoloji laboratuvarı çok sayıda ulsulararası proje, EU-FP7 ve TUBİTAK projesini başarıyla gerçekleştirmektedir.


İletişim: Dr. Meryem Beklioğlu

http://limnology.bio.metu.edu.tr/