Yaz Stajı Rehberi
Bu Rehberin amacı; öğrencilerin yaz stajı hakkında öğrenmek isteyebileceği çeşitli konularda bilgi sağlamaktır.
Hazırlayan: Prof. Dr. Sertaç Önde
Staj Felsefesi
Yaz stajı, mezuniyetten sonra atılacağınız iş hayatının bir provasıdır. Bu nedenle staj yapacağınız yeri seçerken, seçeceğiniz şirketin veya sektörün gelecekteki hedeflerinize uygun olmasına dikkat edin.
Zorunlu staj çalışmaları 3 farklı şekilde gerçekleştirilir:
- Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde, kamu veya özel sektörde,
- Yurtdışında,
- Yurtdışında ancak Erasmus programı kapsamında.
Öncelikle, daha sık tercih edilen ve daha fazla bürokrasi gerektiren 1. konu ile başlıyorum.
1. Türkiye İçi Staj ve Şartları
Staj, mezuniyetiniz için gerekli ve zorunlu bir faaliyettir. Eğitiminizin 3. yılının sonunda yapılmalı ve yaz dönemi boyunca en az 30 iş günü sürmelidir.
Bu çalışma için Kamu veya Özel Sektör ile kendiniz iletişime geçmek zorundasınız. Bölümümüz kurum bulma veya ayarlama konusunda size yardımcı olmayacaktır. Bu yardımsızlığın nedeni, bu faaliyetin ileriki profesyonel yaşamınız için bir prova olacak olmasıdır. Mezuniyet sonrası iş ararken de benzer mülakat ve karar süreçlerinden geçeceksiniz.
Staj yapacağınız yeri belirlediğinizde, bu Rehberin Ek 1'i olarak eklediğim “Staj Başvuru Formu” belgesini yanınıza alarak o yeri ziyaret edersiniz.
Karşılıklı mülakatınız olumlu geçer ve “sözlü” onay alırsanız, lütfen belgedeki staj yeri ile ilgili yetkili kişiden kritik detaylı bilgileri alarak formun ilgili kısmını doldurun.
Ardından kişisel bilgilerinizi içeren kısımları dolduracaksınız. Bazı durumlarda sağladığınız bilgilerin eksiksiz olması çok önemlidir. Bu belgeyi bana bu adresten e-postayla göndereceksiniz.
Kanunen stajınız süresince devlet tarafından sigortalanmanız gerekmektedir. Bu nedenle devletin talep ettiği vatandaşlık bilgilerinizi dolduracağınız belge Ek 2 olarak eklenmiştir.
İster Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ister yabancı uyruklu olun, bu belge doldurulup bana gönderilecektir. Ancak bu belgeyi staj başlangıcından en az bir ay önce bana göndermenizi rica ediyorum. Ardından bireysel girişlerinizi derleyip ODTÜ Personel Daire Başkanlığına iletiyorum. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sistemi bu bilgiyi yalnızca staj başlangıcından 15 gün önce işlemeye başlamaktadır. Bu nedenle staj başlangıç ve bitiş tarihlerini 15 gün kuralını dikkate alarak hesaplayın. Bu tarihler Personel Daire Başkanlığına gönderildikten sonra değiştirilemez. SGK poliçesi belirli bir tarih aralığını kapsadığı için stajınızı iki döneme bölemezsiniz (özellikle yaz okulu gerekçesiyle). Kanunen sigortasız çalışamayacağınız belirtildiğinden karmaşık planlar yapmayın.
SGK ile ilgili ek bir belge doldurup bana göndereceksiniz. Bu belgeler Ek 3 ve Ek 4'te yer alan “Beyan ve Taahhütname” belgeleridir.
Neden iki belge? Aslında bu belgelerden yalnızca birini dolduracaksınız. Sağlık güvenceniz aileniz üzerinden sağlanıyorsa dolduracağınız belge Ek 3'tür. Ek 4 ise herhangi bir sigorta sistemine tabi değilseniz dolduracağınız belgedir. Ancak her halükarda devlet sigorta sistemi kapsamında olacaksınız. Her iki formu doldurup imzaladıktan sonra belgeyi taratıp bana gönderin.
Staja hareket etmeden önce size vereceğim TR-Staj Sertifikası (Ek 5) en önemli belgedir. Bu belgeye adınızı ve soyadınızı yazacak, sağ üst köşesine vesikalık fotoğraf zımbalayacak, bir zarfa koyup stajınızdan sorumlu kişiye teslim edeceksiniz. Staj sonunda sizi değerlendirecekler, bu belgeyi bir zarfa koyup mühürleyip imzalayacak ve size verecekler. Bu, bana getireceğiniz 1. ve en önemli belge olacaktır.
2. Yurtdışı Stajı
ERASMUS sistemi haricinde, yurtdışında yapacağınız staj çalışmaları Türkiye'de yapılacak çalışmalarla paralellik gösterir. Ek 1, Ek 2 ve Ek 6'yı doldurmalısınız.
Ayrıca bir laboratuvar defteri tutmanız, sertifikanızın İngilizce versiyonunu doldurup sorumlunuza sunmanız gerekecektir.
Ancak bazı laboratuvarlar veya kurumlar, çalışma sonuçları gizli olabileceği için defter tutmanıza veya bu bilgileri dışarı çıkarmanıza izin vermeyebilir. Bu durumda, koşulların bu şekilde olduğunu belirten kısa bir yazı sizi defter sorumluluğundan muaf tutacaktır. Staj yerine gitmeden önce “İngilizce Staj Sertifikası” olan Ek 6'yı doldurmalı, fotoğrafı zımbalayıp bir zarfa koymalı ve staj döneminin başında sorumlunuza teslim etmelisiniz. Staj sonunda kurumdan sertifikanızı mühürlü ve imzalı bir zarf içinde alıp bana getirin.
Seyahat edeceğiniz ülke sizden sağlık sigortası yaptırmanızı isteyecektir. Bunu özel sigorta şirketleri aracılığıyla yapın.
Mezuniyet döneminizde BIO360 Yaz Stajı (Summer Practice) dersine kaydolduğunuzda, bu 2 belge (defter ve sertifika), finaller başlamadan önce alacağınız bir e-postadan sonra bana teslim edilmelidir. Ayrıca sayfa uzunluğunda bir rapor yazmanıza gerek yoktur. BU BELGELERİ MAİLİMİ ALMADAN BANA GETİRMEYİN.
3. Erasmus Stajı
Üniversitenin Erasmus Ofisi Erasmus staj programını tamamen koordine eder ve biz gidiş-dönüş formlarını imzalamak dışında bir şey yapmayız. Erasmus staj çalışması 2. bölümde doldurulacak belgelerle paralellik gösterir. Ek 1, Ek 2 ve Ek 6'yı doldurmalısınız.
Ayrıca bir laboratuvar defteri tutmanız, sertifikanızın İngilizce versiyonunu doldurup sorumlunuza sunmanız gerekecektir.
Ancak bazı laboratuvarlar veya kurumlar, çalışma sonuçları gizli olabileceği için defter tutmanıza veya bu bilgileri dışarı çıkarmanıza izin vermeyebilir. Bu durumda, koşulların bu şekilde olduğunu belirten kısa bir yazı sizi defter sorumluluğundan muaf tutacaktır. Staj yerine gitmeden önce “İngilizce Staj Sertifikası” olan Ek 6'yı doldurmalı, fotoğrafı zımbalayıp bir zarfa koymalı ve staj döneminin başında sorumlunuza teslim etmelisiniz. Staj sonunda kurumdan sertifikanızı mühürlü ve imzalı bir zarf içinde alıp bana getirin.
Seyahat edeceğiniz ülke sizden sağlık sigortası yaptırmanızı isteyecektir. Bunu özel sigorta şirketleri aracılığıyla yapın.
Mezuniyet döneminizde BIO361 Yaz Stajı (Summer Practice) dersine kaydolduğunuzda, bu 2 belge (defter ve sertifika), finaller başlamadan önce alacağınız bir e-postadan sonra bana teslim edilmelidir. Ayrıca sayfa uzunluğunda bir rapor yazmanıza gerek yoktur. BU BELGELERİ MAİLİMİ ALMADAN BANA GETİRMEYİN.
İyi bir deneyim geçirmeniz dileğiyle.
Staj Sırasında Yapılacaklar
Stajınız süresince bir ODTÜ öğrencisi olduğunuzu asla unutmayın. Aşırı ve laçka davranışlardan kaçının. Özellikle bazı devlet/askeri kurumların kılık kıyafet yönetmelikleri olabilir, bunlara uymak zorundasınız.
Stajın ilk adımı, Staj Sertifikanızı stajınız süresince sorumlunuz olan kişiye teslim etmek olacaktır.
Stajınız boyunca, sağ üst köşeye tarihleri ve hemen altına gün günlük öğrendiğiniz ve uyguladığınız prosedürleri günlük gibi yazabileceğiniz bir Laboratuvar Defterine ihtiyacınız olacaktır. Bu Laboratuvar Defterinin bir standardı yoktur, herhangi bir Lise defteri olabilir. Aynı test veya teknik ertesi gün de kullanıldıysa, o günün sayfasına sadece “Dünkü rutin tekrarlandı” ifadesini eklemeniz yeterlidir.
Stajın sonunda son sayfa sorumlu kişi tarafından kaşe veya imza ile onaylanmalıdır.
Stajınız bittiğinde sertifikanızı kurumdan mühürlü ve imzalı bir zarf içinde almalısınız.
Rahat olun, çünkü bu rapor “yalnızca benim gözlerim için” olacaktır. Bu raporda: stajınızı nerede ve hangi tarihler arasında tamamladığınızı, madde madde neler öğrendiğinizi ve bir paragraf da dedikodu görmek istiyorum. Bu son paragrafta size nasıl davrandıklarını, bu yeri gelecek yılın arkadaşlarına tavsiye edip etmeyeceğinizi vb. açıklayın. Adınızı ve soyadınızı yazmayı ve raporu imzalamayı unutmayın.
Mezuniyet döneminizde BIO360 Yaz Stajı dersine kaydolduğunuzda, bu 3 belge (defter, sertifika ve rapor), finaller başlamadan önce alacağınız bir e-postadan sonra bana teslim edilmelidir. BU BELGELERİ MAİLİMİ ALMADAN BANA GETİRMEYİN.